Tekst: Andre Rozendaal

Wie Audiotransparent heeft zien optreden, zal de ingetogen muzikanten niet snel met een vechtpartij in verband brengen. Toch leidde een nieuw ingeslagen muzikale weg tot losse handjes van de Groningers tijdens het opnameproces van hun nieuwe plaat. Met bloedneuzen boven mengtafels en ontslagen producers als gevolg. Hoe rock-’n-roll wil je het hebben?

Muzikaal is echter weinig ruigs te bespeuren op Chekhov Guns. Ze laten de laid-back maar emotioneel geladen postrock van Nevland uit 2005 achter zich, en gaan richting gruizige indiepop. Met groter muzikaal avontuur in de vorm van bliepjes en ritmes uit de elektronische doos van bands als The Notwist. De viool halen ze minder vaak tevoorschijn. De melancholieke inborst van de bandleden is vanzelfsprekend onveranderd.

Tel daarbij de loodzware teksten van zanger Bart Looman over bijvoorbeeld ontrouw, echtscheiding, de dood en andere narigheid op, en je hebt geen hapklare brok muziek te pakken. Wel een plaat vol intrigerende eigenzinnigheid, borrelende elektronica en invloeden uit verschillende muzikale uithoeken zoals americana en synthwave. Alle aan elkaar gezongen door de zoetgevooisde Looman, die zijn vocale mogelijkheden én beperkingen kent.

De spannendste song is ‘I Saw Her Hanging There’, waarin stroperige elektronicaritmes het opnemen tegen een repetitieve vioolmelodie, eindigend in een fraaie climax. Het conservatieve popnummer ‘Really White Smile’ is gezegend met een intens refrein. In het zweverige ‘Far Away’ vullen tekst en muziek elkaar perfect aan.

De titel van de plaat verwijst naar de literaire techniek van het weglaten van onnodige elementen in een verhaal. Audiotransparent laat daarom wellicht minder gitaargeluid toe in de songs. Wat de ongrijpbaarheid verhoogt, maar sommige nummers ook dun laat klinken. En dan verlang je soms naar een beetje meer peper.

Ook Audiotransparent toont met Chekhov Guns aan dat er onder de oppervlakte van Neerlands indiescene mooie en interessante dingen gebeuren. Net zoals bijvoorbeeld Suimasen en Awkward I dat met hun recente platen deden. Het is de moeite waard om onder die oppervlakte te zoeken naar nog meer fraais.

Vergeet die naam even: audiotransparent is een stuk minder transparant dan voorheen. Het op de twee voorgaande cd’s zo rustige, melancholieke geluidsbeeld van de groningse indieband zit nu vol krassen, butsen en barsten. Omineuze electronicawolken en glitches dienen als achtergrond voor songs die knarsen en piepen en gruizige verhalen vertellen over uit elkaar vallende levens en relaties, in een productie die beslist donker en zompig genoemd kan worden. Alsof de plaat zich bewust positioneert in tijden van depressie en crisis, zoals we momenteel beleven. Helegaar geen vrolijke plaat dus. Maar de liedjes blijven onveranderlijk mooi (en ook zeker melancholiek en soms zelfs Beatle-esk), aan de gewonde stem van zanger Bart Looman blijf je kleven als aan een vliegenstrip en het album eindigt met een zonnestraal: een hart- en oorverwarmende cover van de Andrew Gold-klassieker Never let her slip away. Dat doen we dan ook niet: audiotransparent is here to stay. 4/5

Waren er zes nummers die zonder gitaar konden? Dan kwamen er zes nummers zonder gitaar. De werkverschaffing die in traditionele bands ieder bandlid doorgaans evenveel te doen geeft werd losgelaten.

Het was het adagium van de Russische schrijver Tsjechov: gebruik alles wat je tot je beschikking hebt. Als er in de eerste akte van een toneelstuk een pistool op het podium ligt, dan moet dat aan het eind van het stuk afgegaan zijn.

Vandaar ook de op het eerste gezicht nogal onduidelijke titel: Chekhov Guns. Het betekent een flinke stap voorwaarts in de muzikale ontwikkeling van de Groningers en levert een mooie en avontuurlijke plaat op.

Violen

Toch begint Chekhov Guns voor Audiotransparents doen nog vrij traditioneel: met violen. Al worden die al snel geloopt en gevouwen in verschillende lagen. Als er dan ook nog een lade elektronica en geluidseffecten open wordt getrokken wordt duidelijk dat dit een heel andere plaat is dan voorgangers Nevland en het titelloze debuut.

In You Are A Movie gaan de Groningers de country-kant op, en ook dat pakt niet verkeerd uit. Al kan het ook bijna niet anders dan een mooi nummer opleveren als je hulp krijgt van Great Lake Swimmers’ Tony Dekker en Erik Arnesen.

Openhartig

De teksten van zanger Bart Looman zijn op Chekhov Guns bijzonder openhartig, wat nummers als Prison Yell en Far Away nog net even wat beklemmender maken. Audiotransparent klonk altijd al melancholisch, bijna treurig, en de toevoeging van elektronica voegt hier een spannende laag aan toe, waardoor het net nergens over het randje gaat.

De plaat sluit zelfs op een voor Audiotransparent onverwacht opbeurende manier af, met een goed bewerkte cover van Never Let Her Slip Away van Andrew Gold.

Deze plaat heeft jaren geduurd om te maken, het is te hopen dat de opvolger minder lang op zich laat wachten. Zulke mooie aanwinsten voor de Nederlandse indiemuziek kunnen er niet genoeg gemaakt worden.

9/10

© NU.nl/Ester Meerman

Read the full article here.

Audiotransparent slaat met Chekhov Guns een nieuw hoofdstuk in het muzikale boek open. Twee jaar heeft de Groninger band gedaan over de opvolger van het goed ontvangen Nevland. Twee jaar van vallen en opstaan; twee jaar in scherven. Maar scherven brengen geluk, zo constateert de band zelf, trots als ze zijn op hun derde cd. Wat aan Chekhov Guns opvalt, is dat het album in tegenstelling tot Nevland minder op atmosfeer drijft maar meer op ritme en puls. Vervreemdende ritmes en industriële motoriek jagen de broeierige, donkere indierock van het vijftal aan, waardoor de postpunk-tijden van Joy Division en vooral Comsat Angels herleven. In de zang van Bart Looman valt nu ook een sterke gelijkenis op met Mark Kozelik van Red House Painters. Audiotransparent klinkt echter minder misantropisch, want uit dynamische, filmische en meesterlijk songs als …And Never The Twine Shall Meet, Far Away en het wonderschone You Are A Movie spreekt hoop en oprecht verlangen. Chekhov Guns: een intens en imposant album. 8.0

Door Menno Pot

Dat verklaart wellicht de broeierige spanning op dit derde studioalbum van de Groningse gitaarband, die nu een meer songgerichte koers vaart dan op de eerste twee sferische albums.

Het resultaat is een bitterzoete, troostrijke plaat over verlies en verdriet. Corno Zwetsloot tekende voor de heldere productie: de songs zijn tamelijk ‘vol’, maar de strijkers en pulserende elektronica knijpen nooit te erg je keel dicht. Zelfs een angstaanjagend stuk als ‘I Saw Her Hanging There’ blijft ademen.

Met het intense ‘Checkhov Guns’ voegt Audiotransparent zich bij Moss, El Pino & The Volunteers, The Gasoline Brothers en The Horse Company, Nederlandse bands die dit jaar ook reuzensprongen maakten op hun albums. Vanavond is de albumpresentatie in de Groningse Stadsschouwburg; morgen volgt festival Le Guess Who? in Utrecht.

Read the full article here.

De Groningse band audiotransparent  debuteert in 2003 met een titelloos album en gaat direct daarna op tournee met de Britse band Tindersticks. In 2005 verschijnt het tweede album, getiteld ‘Nevland’. Hierna geeft de band optredens in Canada, Duitsland en Scandinavië en worden de Groningers opgepikt door de legendarische dj John Peel. Inmiddels zijn we vier jaar verder en verschijnt het derde album, dat de titel ‘Chekhov Guns’ heeft meegekregen. Deze titel verwijst naar de Russische schrijver Tsjechov. Deze zei ooit dat een geweer dat in het eerste bedrijf aan de muur hangt, in het vijfde bedrijf af moet gaan. audiotransparent wil na deze knal de scherven weer aan elkaar lijmen.

De heren hebben dik twee jaar in een volledig analoge studio aan ‘Chekhov Guns’ gesleuteld. In deze periode gebeurde er van alles in de privélevens van de bandleden en dit had uiteraard zijn uitwerking op de songs. Verder maakten de muzikanten geregeld ruzie. Niet alleen met elkaar, maar ook met producer Corno Zwetsloot. Uiteindelijk kwam het gelukkig allemaal goed en het resultaat ligt nu voor ons.

Op ‘Chekhov Guns’ heeft audiotransparent onder invloed van bands als The Notwist en Animal Collective veel elektronica in de muziek verwerkt. Veel van de songs op het album hebben een elektronische ondergrond. Zo bevat de mooie, rustige albumopener ‘Prison Yell’ allerlei gekraak en een elektronische beat. Ook in het vrij rustige ‘…And Never The Twine Shall Meet’ horen we een voorzichtige drumcomputer en in het wat stevigere ‘Welcome Closer’ is deze zelfs zeer prominent aanwezig. Naast deze met elektronica doorspekte songs bevat ‘Chekhov Guns’ ook een aantal wat meer traditionele popliedjes, zoals het mooie ‘You Are A Movie’. Ook ‘Best Laid Plans’ en ‘Really White Smile’ zijn goede songs met een mooie melodie en niet al te veel fratsen. audiotransparent doet hier wel wat denken aan de band Solo, maar dan net een tandje minder braaf.

De beste songs op ‘Chekhov Guns’ zijn echter toch de wat stevigere. ‘Castles’ heeft vrij harde coupletten en een mooi rustig refrein. Het met flink wat elektronica opgesierde nummer klinkt vrij bozig, maar gaat dan ook over een scheiding. In ‘Under Water (The Car Crash Song)’ is de muziek gruizig, maar hier overheen zit dan weer heel heldere zang. Het meest opvallende nummer op het album is de afsluiter ‘Never Let Her Slip Away’. Deze cover van Andrew Gold past op zich goed bij het eigen werk van audiotransparent, maar het nadeel van afsluiten met zo’n bekend liedje is dat de rest van de songs hierdoor een beetje ondersneeuwt. Na het luisteren van ‘Chekhov Guns’ zit je de rest van de dag met ‘Never Let Her Slip Away’ in je hoofd en niet met bijvoorbeeld het mooie refrein van ‘Castles’. En dat is eigenlijk zonde. De eigen nummers van audiotransparent zijn misschien wel wat minder catchy dan de song van Adrew Gold, maar zeker net zo mooi. ‘Chekhov Guns’ is namelijk in één woord een prachtplaat.

“Je kunt het hele album zien als een experiment om de vorige twee albums los te laten”, legt gitarist/toetsenist Gijs van Veldhuizen uit. De traditionele aanpak van samen liedjes opnemen in de studio is ingeruild. Ditmaal schreven drie mensen liedjes, daarna gaf Van Veldhuizen er thuis met sampler een elektronische draai aan en ging de band daarmee in de studio verder. “Onze producer Corno Zwetsloot is een groot fan van alles wat brak en gruizig klinkt en alles kon, of iemand nu met een banjo of speelgoedtoeter aan kwam. Er zit best een hoop in.”

Het nieuwe geluid is een bewuste keuze. “We vroegen onszelf of we nog een keer dat lege, slepende en vaak trage wilden. We vinden dat zelf heel mooi, maar wat vinden mensen ervan? Live was het sowieso lastig om het heel leeg te houden, je wil het publiek daar niet mee vermoeien. Dynamiek is belangrijk, het toevoegen van samples en elektronica zorgde voor een puntiger geluid.”

Een optreden op het Groningse festival Noorderzon in 2008 zette de band op een nieuw spoor. “We traden op in een kerk, heel bijzonder. Met extra violist en cellist.” Met geregeld ook een trompettist erbij zijn de strijkers zijn nu bijna een vaste waarde. “De kern bestaat nog uit vijf man, maar als het podium het toelaat breiden we uit tot een ensemble van acht.”

Volgens Van Veldhuizen leidde de stijlverschuiving ook tot een zoektocht naar andere podia. Zo wordt de cd donderdag 26 november gepresenteerd in de Groningse Stadsschouwburg. “De uitdaging is om het daar interessant te houden.” Daarom pakt de band uit met drie vj’s die met zes schermen voor een ander decor zorgen. “Het idee is ook dat we ons niet gewoon als band, maar als totaalconcept aanbieden.” Dat werkt, naar verluidt had ook Oerol interesse. Zeker is dat het totaalconcept ook Le Guess Who? programmeur Johan Gijsen overtuigde. De groep speelt op het festival wel in de Kargadoor, waar de bescheiden afmetingen een ‘totaalervaring’ verhinderen.

Chekhov Guns komt 23 november uit bij het net door producer Zwetsloot opgerichte Katzwijm Records. De distributie wordt gedaan door V2 en de promo door Excelsior. Gijs van Veldhuizen legt uit hoe dat zit: ”Doordat ons oude label Living Room Records ter ziele ging, waren we labelloos en kwamen we bij Excelsior uit. Ferry (labelbaas Roseboom, red.) zei: ‘het past niet onze agenda om het op die datum in onze stal te releasen, maar misschien is een promotiedeal interessant’. Omdat de cd-presentatie al vaststond en we het wel wat grootschaliger wilden aanpakken dan bij de vorige cd’s, hebben we besloten dat te doen. Het lijkt wat vreemd, maar de basis is dat we het tof vinden wat zij doen en we elkaars visie delen.”

audiotransparent presenteert Chekhov Guns donderdag 26 november in de Groningse Stadsschouwburg. Vrijdag 27 november zijn ze te zien op Le Guess Who? in de Kargadoor, Utrecht. Je hoort het hele album in de speciale Le Guess Who? Luisterpaal.

In de aanloop naar de release van Chekhov Guns, het derde album van de Groningse band Audiotransparent, was regelmatig te lezen dat voor dit nieuwe werk nadrukkelijk was gekozen voor een nieuw indiepopgeluid. Dat stemde mij somber, omdat daarmee het vermoeden rees dat de band zijn ziel zou hebben verkocht en daarmee één van de meest originele en mooiste geluiden van de Nederlandse pop een voortijdig eind vond. Nu zou het tegengaan van verandering en ontwikkeling onzinnig zijn. Bovendien moet een band voorkomen in herhalingen te vallen. Dat doet Audiotransparent met Chekhov Guns dus zeker niet. Gelukkig blijven ze ook verre van een dertien in een dozijn indieband.

Er valt ook op dit album nog volop te luisteren naar die typerende Audiotransparent harmonieën en melodielijnen. Het zou alleen niet langer terecht zijn te spreken van een slow fidelity orchestra. Daarvoor is het geluid te uitgesproken dat van een band geworden. De opluchting is voelbaar, want in plaats van de verwachte dramatische omslag is eerder sprake van een fikse verschuiving. Vanaf dit moment van bewustwording staan de oren weer wagenwijd open voor genot. Het indiegeluid van Audiotransparent kenmerkt zich door klankexperiment. Een gedeelte daarvan vloeit over van hun eerdere werk, maar veel zoekt ook met klem vernieuwing op. Daarvoor heeft de band baat bij hun eigenzinnige beginjaren. Ook het feit dat, misschien afgezien van het Belgische Krakow, hun geluid weinig navolging kreeg, helpt. De schitterende, herkenbare stem van Bart Looman beleven we daarnaast op Chekhov Guns op volslagen andere manieren. De lichte americana-invloeden die het geluid van de band altijd al kleurden, zijn in beperkte mate nog steeds aanwezig. Gelukkig geldt dat ook voor elementen van strijkers die voorheen regelmatig op de voorgrond traden. Audiotransparent sleutelde, samen met producer Corno Zwetsloot, twee jaar lang in een volledig analoge studio om allerhande stukjes tot een plaat te smeden. Dat gold overigens niet alleen voor muzikale stukjes. Deze nieuwe plaat is het bewijs van verdiend succes.

Audiotransparent is op Chekhov Guns beduidend minder transparant, maar brandt nog altijd langzaam. Dat geldt ook voor de liefde die moet worden hervonden. Na het uitblijven van een teleurstelling is het huidige geluid van de band een kwestie van gewenning. Mijn gevoelens zijn bij beluistering van de plaat wisselend, maar uiteindelijk weet ieder nummer telkens te overtuigen. Het geheel laat desondanks niet meteen zo’n onuitwisbare indruk achter als het debuut en Nevland. Dat neemt niet weg dat Audiotransparent ook op Chekhov Guns ontzag inboezemt, maar het heeft langer nodig om te beklijven.